URDUCA VE PALİSTAN

Pakistan’ın resmi dili olan Urduca, kuzeyindeki Balistan şehrinde bulunan Kaşgar tepelerinin çevresinde konuşulan Kaşgari dilidir. Urdu dilini resmi dil yapan şey, ilk Pakistan devletinin kurucuları onlar olduğu içindir.

Paylas:
  • Facebook'da Paylaş
  • Twitter'da Paylaş

URDUCA VE PALİSTAN

Bir Kaşgari Dili; Urduca ve Tulum Şehri; Palistan 

Pakistan’ın resmi dili olan Urduca, kuzeyindeki Balistan şehrinde bulunan Kaşgar tepelerinin çevresinde konuşulan Kaşgari dilidir. Urdu dilini resmi dil yapan şey, ilk Pakistan devletinin kurucuları onlar olduğu içindir.

 

Balistan şehri Çin/Uygur sınırındadır ve orada “tulum” çalınmaktadır ve adına da “tulum” denilmektedir. Böylece dünyada tulum çalınan yerler, İngiltere’nin en kuzeyinden Pakistan’ın Balistan şehrine kadar uzanmaktadır. Ancak özellikle Kaşgar tepelerinin etrafında tulum çalınmakta olduğu da bir başka önemli saptamamızdır. (Asya’da; İran, Azerbaycan, Kazakistan (2), Altaylar, Uygur, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye, Filistin ve Ürdün’de)

 

Pakistan’da ailenin reisi İran ailesinde olduğu gibi, annedir.

Palistan; Pal-estana, İstan-bul. Pal-estina; Filistin.

Türkçeyle yakın Urduca sözcüklere örnek:Dünya, Derya, Baba, Bey,  Beyhan(kızkardeş), Lori (ulu-yir; ninni), Perçem (bayrak, uçarak sallanan kâkül, atın perçemi. Oyalı Çem-ber), bedir/kamer (ay), Lacivert, Hece, Ateş, Gül/gul, Bahar, Hazan, Çay, Şair, Süt(düt), Turunç (narenç), Portakal(malta), Limon (lima), Keçi (bakrı, bahari), Buğday (Kürtçe nan), Dada (dede), Anne (Ma), Hala (pupo, bibi!), Babanne (dadi), Anneanne (nani, Hintçe; didi), Aba (pai), Abi (paya), Teşekkür (şükria), Serhat (sınır), Işık (şua), Nevruz, Şarkı (şar)...

 

Huma Kuşu; masallardaki talih kuşudur, kimin başına konarsa o kral olur.

Yönler; şimal (kuzey), cenup(güney), doğu (maşrık), batı (gurub).

Ben: Me (1.şahıs yer tanrısı Ma!)

Sen: Op. Sivil hitapta, dum, oğdum. (Sen/Sin ile Op, güneş kavramında buluştu.)

O: Ğo.  (3.şahıs gökteki O’dur)

Urdu dilinde, fonetik sisteme uygun dişil-eril sözcükler olduğunu saptadık.

İnek; Bel. Öküz; Bul

Tavuk; Mırgi, Horoz; Mırga

Kız; Beti. Erkek; Beta.

 

Bu durumda kök hece BİT, fonetik çoğalarak, Beti, Bati, Beta, Bata, Pudu, BUDA’ya kadar gider. Diyebilirim ki, Anadolu’da dişil olan tanrıça PATİ (Bacı, Paci), İç Asya’da erkek tanrı heykeli Buda olarak karşımıza çıkmaktadır. Zaten Kazak Türkçesinde Buda, “dua” demektir. Sümer-Hitit rölyeflerinde, insanlar bereketi verene dua ederken elinde bir demet BUY-DA ile resmedilmiştir.

Urduca tekerleme: (Kaynak; Kudsiye Osmani, İslamabad’lı. (Der.yeri:İzmir, Ürkmez, Haziran 2009)

Akar bakar bambe boğ / Taççanika bais goğ

Asinave pureso / So mela gada kor

Nikalika pa ga / Aça kana kainge

Sipahi ko bolayinge, meim boli boğ…

Çimdik çimdik nazlatma: (Kaynak; Yumina Osmani)

Ci ci, cirya ay, cirya ay

Dana kay, bani bi, pırrr op! (Yemek ye, su iç, prrr hop!)

Oyun; bebeğin elleri üstünden çimdiklenir ve elleri birlikte sallarken söylenir. Bitişinde elle açılır ve pırrr diye kuş yukarı uçar.

Bu nazlatmadaki başlangıç sesleri “ci ci”, belirleyebildiğimiz kadarıyla Sincan’dan Macaristan’a kadar aynı oyunun başlangıç sesidir.

Kaynak kişimiz olan genç kız Yumina’nın adı aynı zamanda Domina’dır. Burada, Y-D değişimi görülür. Yumina adında EMİNA (Rize’de), Domina adında ise Bizans kraliçelerinin DOMNA adına görürüz. DOM-ANA, Gök Kubbe’nin/Dam’ın Anası anlamında Sümerli Kibele’nin diğer adıdır.

Not: Urduca kaynağımız canlı kaynak olup, tatil için Ürkmez Ütopya tatil köyüne gelen dört kişilik Pakistanlı Osmanî ailesidir.

 

Mahiye Morgül - 1.7.2009

 

 

 

Diğer Haberler

  • SREBRENİCA KATLİAMI UNUTULMAYACAK.!
  • Kaan, ŞAH. M.CARLSEN, MAT.!
  • ZÜLAL TANNUR & FROM YOUR EYES
  • BOEİNG WHİSTLEBLOWER JOHN BARNETT
  • DÜNYA KADINLAR GÜNÜ'NDE KADINLARA
  • WUHAN TIANHE AIRPORT TAXI GUIDES
  • ORTADOĞU’DA VEKÂLET SAVAŞLARI.!
  • *IŞIK BİNYILI* *THE LİGHT MİLLENNİUM* TÜYAP KİTAP FUARINDA
  • BEREN KAYALI & GENÇ GİRİŞİMCİ & TÜRK MUCİT
  • KARSU DÖNMEZ MEMLEKETİNİ UNUTMADI
  • TrabzonSporKlübü

    Nasa

    Kentim_İstanbul

    Doga_İcin_Sanat

    ABD_USA

    Department_State

    TelerehberCom

    Google_Blog

    Kemencemin_Sesi

    Kafkas_Music

    Horon_Hause

    Vakıf_Ay

    Dogal Hayatı_Koruma

    Seffaflık_Dernegi

    Telerehber

    Sosyal_Medya

    E-Devlet

    Türkiye Cumhuriyeti

    BACK TO TOP